Jaguar je treća najveća vrsta mačke na svetu. Naseljava tropske i suptropske oblasti Srednje i Južne Amerike, a posebno mu odgovaraju kišne šume. Često ga mešaju sa leopardom i, iako na prvi pogled zaista liče, znatno se razlikuju po građi tela i području rasprostranjenosti.

Jaguar živi na američkom kontinentu, dok njegov srodnik leopard – poznat i kao panter – naseljava Afriku i Aziju. Jaguar ima snažniju građu, veću i četvrtastiju glavu, zdepastije telo i kraće noge. Leopard je vitkiji i graciozniji, sa užom njuškom, dužim nogama i dužim repom.

Kod obe vrste postoji i crni varijetet, pa tako postoje i crni jaguari i crni panteri. Ova pojava naziva se melanizam, a izaziva je genetska mutacija koja dovodi do prekomerne proizvodnje tamnog pigmenta. Koža i krzno životinje postaju tamniji, ali šare ne nestaju. Kada se crno krzno posmatra izbliza na sunčevoj svetlosti, na njemu se i dalje mogu uočiti blede pege.

Jaguar je vrhunski predator svog staništa i rado lovi gotovo svaku životinju koja mu se nađe na putu. Uopšte nije probirljiv: poznato je najmanje 87 vrsta koje čine deo njegove ishrane, među kojima su jeleni, kajmani, tapiri i kapibare.

Za razliku od drugih velikih mačaka, jaguar ima karakterističan način ubijanja plena: napada glavu. Najčešće se prikrada sa zadnje strane i iz zasede ujeda plen za potiljak ili osnovu lobanje. Njegov ugriz spada među najsnažnije kod kopnenih sisara, a u odnosu na veličinu tela smatra se drugim po snazi, odmah iza ugriza hijene. Poput hijene, jaguar može zubima za svega nekoliko sekundi da smrvi kosti, a sa lakoćom lomi i oklop kornjače.

Po tlu se kreće nečujno, oprezno se prikrada plenu, a zatim ga napada iz zasede. Međutim, nije naročito izdržljiv i ne progoni izabrani plen na velikim udaljenostima. Odličan je plivač i u vodi lovi jednako vešto kao na kopnu. Takođe se izuzetno dobro penje na drveće, a zahvaljujući velikoj snazi može da odvuče plen visoko u krošnju. Nakon uspešnog lova može pojesti čak 25 kilograma mesa, pa ne mora da lovi svakoga dana.

Jaguar živi samotnjački, a mužjak i ženka sreću se samo radi parenja. Mogu se razmnožavati tokom cele godine, mada se mladunci uglavnom rađaju u periodu kada hrane ima u izobilju. Nakon skotnosti od tri do tri i po meseca ženka donosi na svet 1–4 mladunca. O njima se brine isključivo majka. Mladunci sisaju do približno trećeg meseca života, a sa majkom ostaju do uzrasta od jedne ili dve godine.

Jaguar ima važnu ulogu u verovanjima brojnih naroda Srednje i Južne Amerike. Simbolizuje duhovnu snagu, plodnost, vodu i kišu. U tradiciji Maja bio je povezan sa vladarskom moći. Verovali su da posreduje između živih i mrtvih, pa su ga smatrali svojim saputnikom u svetu duhova. U astečkoj civilizaciji jaguar je takođe predstavljao vladare i ratnike. U njihovom društvu postojao je čak i elitni ratnički red čiji su pripadnici bili poznati kao jaguarski ratnici.

Jaguar je svrstan u kategoriju skoro ugroženih vrsta, a njegova brojnost neprestano opada. Njegov opstanak prvenstveno ugrožavaju širenje ljudskih aktivnosti, uništavanje i fragmentacija prirodnih staništa, sukobi između ljudi i velikih mačaka, kao i lov zbog karakterističnog pegavog krzna.